W Polsce przez lata budowano baseny wewnętrzne. Uznawane były one za najbardziej praktyczne w naszym klimacie i do dziś cieszą się dużą popularnością w budynkach o wysokim standardzie. Coraz częściej jednak inwestorzy decydują się na całoroczne baseny przydomowe, które latem zapewniają ochłodę i są świetnym miejscem do rodzinnych spotkań. Rosną też oczekiwania, by można było korzystać z nich niezależnie od pory roku. Powstają więc dwa kluczowe pytania – jakie źródło ciepła wybrać, by ogrzewanie basenu było ekonomiczne, a także, z jakimi kosztami eksploatacji trzeba się liczyć? Odpowiedzi znajdziesz w artykule.
Z tekstu dowiesz się:
- jak zaplanować wielkość i koszty przydomowego basenu,
- dlaczego pompa ciepła monoblok to najkorzystniejsze rozwiązanie,
- co zrobić, by ogrzewanie basenu było naprawdę opłacalne.
Dom z basenem – określ swoje potrzeby
Na początku warto określić, jakiej wielkości basen najlepiej odpowiada Twoim oczekiwaniom. Trzeba pamiętać, że im większa jego objętość, tym wyższe będą koszty utrzymania. Najczęściej inwestorzy decydują się na baseny o pojemności od 10 do 30 m³.
Koszt budowy średniej wielkości basenu ogrodowego przy domu jednorodzinnym to ok. 50–60 tys. zł, nie licząc dodatkowych udogodnień, takich jak natryski czy zadaszenie. Trzeba też pamiętać, że sama budowa to jedynie ok. 60% całkowitych wydatków. Resztę stanowią koszty eksploatacyjne – średnio 2500–3000 zł za sezon – obejmujące m.in. środki do dezynfekcji, filtrację, akcesoria do uzdatniania wody, przesłony, oświetlenie oraz ogrzewanie.
O ile w basenach krytych utrzymanie temperatury wody jest stosunkowo proste, o tyle w przypadku zewnętrznych wymaga to większych nakładów i rozwiązań technicznych.
Ogrzewanie basenu – pompa ciepła to najkorzystniejsze rozwiązanie?
Najbardziej popularnym i ekonomicznym wyborem jest pompa ciepła monoblok. Aby prawidłowo dopasować system grzewczy, trzeba określić zarówno jej wielkość, jak i sposób pracy – czy będzie działać samodzielnie, czy we współpracy z innym źródłem ciepła.
Kolejnym istotnym elementem jest dobór mocy pompy, który zależy m.in. od:
- zabudowy basenu – odkryty, kryty lub przykryty folią,
- jakości izolacji (np. ścian basenu),
- preferowanej temperatury wody (im wyższa, tym większe zapotrzebowanie na energię),
- czasu użytkowania basenu w ciągu roku – sezonowo czy całorocznie.
Odpowiednio dobrana pompa ciepła monoblok do instalacji basenowej stanowi jedno z najlepszych rozwiązań, jakie można wybrać. Standardowo docelowa temperatura, jaką powinno się utrzymać w basenie, wynosi 24-28°C. Oznacza to, że pompa ciepła osiągnie znacznie lepsze parametry pracy niż przy standardowym przygotowaniu wody o wysokim parametrze.
Stosując odpowiednią wielkość wymiennika ciepła basenowego (najlepiej płaszczowo-rurowego o mniejszych oporach hydraulicznych), maksymalna temperatura zasilania wody po stronie pompy nie powinna przekraczać 45°C. Przy takiej temperaturze zasilania i temperaturze zewnętrznej 0°C pompa ciepła aroTherm plus marki Vaillant jest wstanie uzyskać COP = 4. Czyli na każdą 1 kWh pobranej energii elektrycznej pompa wyprodukuje 4 kWh energii cieplnej.
Latem sprawność może jeszcze bardziej wzrosnąć i osiągnąć nawet COP = 5,5 przy temperaturze zasilania 45°C. Można oczywiście przyjąć niższy parametr, aby pompa ciepła miała jeszcze większe COP, ale niestety wiąże się to również z zastosowaniem wymiennika o znaczącej powierzchni wymiany ciepła, co podwyższałoby koszt inwestycyjny oraz wymagałoby większej powierzchni w kotłowni na jego posadowienie.
Zimą basen zewnętrzny obligatoryjnie musi być kryty tymczasowym zadaszeniem, aby ograniczyć intensywność parowania. Bez tego przy dużych różnicach temperatur pompa ciepła nie byłaby w stanie pokryć całkowitych strat od parowania, a ogrzewanie byłoby nieopłacalne.
Firma Vaillant posiada kompleksowe rozwiązania, uwzględniające wykorzystanie pompy ciepła aroTherm plus z basenami wewnętrznymi i zewnętrznymi. Szczególne wymagania klientów mogą również obejmować instalację hybrydową z pompą aroThem plus z uwzględnieniem wysokich oczekiwań klienta końcowego i parametrów instalacji basenowej.
Pompa monoblok a ogrzewanie basenu – jak zadbać opłacalność?
Pierwszą ważną kwestią w przypadku ograniczenia poboru energii elektrycznej jest oczywiście dobranie pompy ciepła do basenu o odpowiedniej mocy. Warto również pamiętać, że najwięcej energii elektrycznej pompa ciepła do basenu całorocznego zużywa na początku sezonu, kiedy na samym starcie musi dogrzać wodę do pożądanej temperatury (osiągnięcie temperatury 26°C trwa przeciętnie od 3 do 5 dni, a pompa ciepła pracuje wówczas ze 100% wydajnością). Ponadto koszt ogrzewania basenu, za pomocą pompy ciepła zależy też od strat ciepłej wody wynikających z promieniowania i konwekcji (unoszenia) ciepła oraz jej parowania na powierzchni basenu (~70%). Przy czym intensywność ta zależy głównie od:
- różnicy temperatur wody i powietrza,
- ruchu powietrza (wiatr) i wody (gładkie/wzburzone lustro wody),
- wilgotności powietrza.
Tak więc efektywnym sposobem na ograniczenie zużycia prądu przez pompę jest dobrze wykonana izolacja basenu, która pozwoli ograniczyć utratę ciepła. Można to osiągnąć, stosując przykrycia basenowe w momentach, gdy nie jest on użytkowany (sprawdza się tu zadaszenie czy różnego rodzaju osłony w postaci m.in. folii solarnej, rolety, czy innego przykrycia lustra wody). Dzięki czemu można zmniejszyć nawet kilkakrotnie odparowanie wody z lustra stanowiące główny udział w stratach cieplnych niecki basenowej. Warto też pomyśleć o zabezpieczeniu basenu od spodu i boku, dzięki czemu basenowa pompa ciepła nie będzie się uruchamiała tak często. Wówczas wystarczy podłożyć pod zbiornik zwykły styrodur lub poliuretan, natomiast boki zbiornika zabezpieczyć specjalistyczną piankę poliuretanową.
